Sizi Arayalim
×
Sizi Arayalım
  • Ad Soyad*
    0
  • Telefon*
    1
  • E-Mail*
    2
  • Konu*
    3
  • 4

Öğrenilmiş Çaresizliklerimiz ve Biz

by / Çarşamba, 29 Ekim 2014 / Published in Kişisel Gelişim, Koçluk

Bu deyimi birçoğunuz daha önce bir çok kez duymuşsunuzdur eminim. Hepimizin yaşamda birçok öğrenilmiş çaresizliği vardır. ‘’Ben asla yapamam”, “bu durumla asla başa çıkamam”, “beni bulmaz” “yetersizim” En büyüğü ise “elalem ne der?” Bu iç sesleri hatırlıyor musunuz? Yoksa “sadece, bir çok şey için gün içinde sürekli kullandığım sırada cümleler mi” diyorsunuz?

Öncelikle bu tarz iç konuşmalarınızı fark edin ve işe onlarla tanışmakla başlayın. Çünkü tüm bunlar bizim sadece iç konuşmalarımız olarak kalmazlar. Aksine tüm hayatımıza yön veren, seçimlerimizi belirleyen, önümüzdeki engelleri güçlendiren çok marifetli düşünceler ve inançlar ordusudur öğrenilmiş çaresizlikler.

Bu düşünceler ile kendimizi koruduğumuzu düşünür pek severiz onları. Bazıları bizi ne kadar kızdırsa da kötüyü düşünüp hayal kırıklığına uğramdığımız için mutlu bile oluruz en olumsuz durumlarda. “Biliyordum zaten” deyip ne kadar ön görülü ve akıllı olduğumuzu düşünmek en vahim durumlarda bile bizi rahatlatır.
Peki gerçekten bu kadar faydalı mı bu öğrenilmiş çaresizlikler? Peki nasıl ediniriz bu öğrenilmiş çaresizlikleri?

Öğrenilmiş çaresizlikler bizim yaşamda ilerlerken gitmek istediğimiz noktalarda durmamızı sağlayan en güçlü engellerdir zihnimizde. Tam bir şey için adım atacakken, “dur” der iç sesimiz. “Sen bunu yapamazsın”, “ayıp olur”, “cesaret edemezsin”, “canım seni mi bulucak” der ve böyle konuşur durur seninle. Bu ses ile birlikte hayatında yapmak istediğin ne varsa, boş verir yapmaz, hatta ve hatta görmezlikten gelerek belli bir zaman sonra hayallerinden bile çıkarırsın.
Sonraları mutsuzluk, kendine olan inançsızlık, artık her ne varsa hayatında memnuniyetsizlik başlıkları altında geri gelir bu bastırılmış duygular. Anlam veremediğin, ne istediğini bulamadığın duygu durumları takip eder. “Hayat boş ve anlamsız” kelimeleri dökülür dudaklarından. Mutsuz ve tatminsiz bir yaşamı besleriz içimizde. Tüm bu duyguları önceleri inkar eder görmezlikten gelir ve sonraları bu duyguları hissettiğin için kendine küser, zaman zaman da kavga edersin.

Tanıdık geldi mi bu konuşmalar? İşte bunların tümü öğrendiğimiz çaresiz düşüncelerin oluşturduğu zeminle yaşamımıza dahil ettiğimiz duygularımızdır.
Öğrenilmiş çaresizliklerin bizlere kazandırdıkları var ve bunlar müthiş duygular diyorsanız, buyrun sizi bu düşünceleriniz ile baş başa bırakalım. Bazen bazı şeylerin değişmesini istemek için gerçekten de zamana ihtiyaç vardır.
Bu düşüncelerimizi nasıl kazandığımıza gelince, doğduğumuz günden itibaren yaşadığımız çevre, anne baba söylemleri, okul ortamı, çevremizde şahit olduğumuz durumlar, doğduğumuz dönemin inançları, farkında olmadan öğretir bize bunları. Zihnimizde her saniye gördüğümüz, duyduğumuz , işittiğimiz, dokunduğumuz her türlü şeyle bunları taker teker alır ve kendi kimliğimize dahil ederiz. Tüm deneyimlerimiz ve yaşanmışlıklarımız ile birlikte kendi inaçlarımız ve katılaşmış kurallarımız ve ilkelerimiz haline getiririz.
Peki ne yapmak gerekir böyle bir durumda nasıl kurtuluruz bu yaşamımızı negatif yöneten bu çaresizliklerden? Öncelikle onları farketmeli ve gerçekten bu inançlara ve düşüncelere ihtiyacımız var mı ? bunu düşünmeliyiz.
Hani o kötüyü düşünüp sonuç kötü olduğunda hayal kırıklığına bizi uğratmayan düşüncelerimiz artık bizimle olmasa ne olur ? sorusunu sormalıyız her biri için. Danışmanlık yaptığımız bir çok kişi üzerinde gözlemlediğimiz durumda şunu sorarız:

“Mesela denedin ve bu düşünceyi aklından çıkardın, ne olur?” İşte büyülü soru. Çoğu kez aldığımız cevap ise, ya sıradan bir bahane ya da hiçbir şey.
İnsanlar kendi verdikleri cevapları duyduklarında şaşırır ve sadece gülümserler. Farkına vardıkları, ve yaşamlarını değiştiren ise; bunca yıldır içlerinde yaşattıkları düşüncelerinin ve tahmin edilen ya da onlara kabus görünen sonuçların aslında hiçbir şey olduğudur.

Şimdi kendiniz de düşünün, “yapamam dediğiniz şeyi daha önce denedin ve olmadı mı? Ya da herhangi birinin deneyimlediğini gördün ve imkansız olarak kayıtlara geçmiş bir şey var mı?” dır. Hayatınızda hiç deneyimlemediğiniz ama başkaları başarırken size başaramayacağınızı düşündüren şeylerin ne olduğunu açıklayın kendinize. Bakalım sizin zihninizde ne kadar gerekli bu düşünceler? Tüm bunları yaparken mutlaka eğlenin ve kendinize dürüst olmayı unutmayın.

TOP